اولین برخورد مربی مهد با کودک؛ چگونه اعتماد و احساس امنیت ایجاد کنیم؟

ورود به مهدکودک برای بسیاری از کودکان تجربه‌ای تازه است و قرار گرفتن در محیطی ناآشنا در کنار مربی و همسالان جدید، ممکن است واکنش‌های متفاوتی را در آن‌ها ایجاد کند. در این شرایط، اولین برخورد مربی مهد با کودک اهمیت زیادی دارد؛ زیرا نوع رفتار و نحوه برقراری ارتباط در همان لحظات ابتدایی می‌تواند بر احساس امنیت کودک و شکل‌گیری رابطه او با مربی تأثیر بگذارد. به همین دلیل، مربی باید بداند چگونه بدون ایجاد فشار، کودک را با محیط آشنا کند و متناسب با روحیه و شرایط او ارتباط را آغاز کند.

مربی مهدکودک قبل از اولین برخورد چه کارهایی باید انجام دهد؟

به عنوان یک مربی مهدکودک به یاد داشته باشید که یک برخورد موفق با کودک فقط محدود به یک سلام و احوال پرسی گرم نمی‌شود بلکه بخشی زیادی از آن در گرو اقداماتی است که مربی باید پیش از ورود کودک به کلاس انجام دهد. در ادامه به بررسی این اقدامات خواهیم پرداخت که انجام دادن آن‌‌ها به داشتن یک ارتباط موفق و صمیمی با دانش آموز کمک می‌کند:

پرسیدن اطلاعات مهم کودک از والدین

پیش از اوین روز تحصیلی بهتر است تا گفت و گوی کوتاهی با والدین کودک داشته باشید تا آن‌ها اطلاعات مفیدی از فرزند خود در اختیار شما قرار بدهند. از این رو از مربی مهدکودک خواسته می‌شود تا درباره نامی که کودک دوست دارد با آن خطاب شود، بازی‌ها و علایق مورد علاقه، زبان یا زبان‌های مورد استفاده در خانه، عادت‌های خواب و غذا، تجربه قبلی از مهدکودک یا جدایی از والدین و روش‌هایی که معمولاً به آرام شدن کودک کمک می‌کنند، سؤال کند.

همچنین به یاد داشته باشید که آگاهی پیدا کردن از مواردی همچون حساسیت‌ها، نیازهای خاص و نکات مربوط به سلامت کودک از جمله مواردی است که می‌تواند به مربی در ایجاد یک محیط امن برای یادگیری کمک کند.

آماده کردن محیط برای ورود کودک

محیط مهدکودک و کلاس از جمله مواردی است که می‌تواند منجر به تقویت یا تخریب حس امنیت در کودک شود از او بهتر است تا بعد از ورود به کلاس به انجام چند فعالیت ساده و متناسب با سن، به کودک کمک کنید تا بهتر با محیط اطراف خود ارتباط برقرار کند. از طرف دیگر ایجاد کردن یک جای مشخص برای وسایل و نشستن کودک می‌تواند تا حد زیادی به کاهش استرس و اضطراب آن‌ها کمک کند.

اولین برخورد مربی مهد با کودک چگونه باید باشد؟

از آنجایی که اولین برخورد مربی با کودک تاثیر زیادی بر برداشت کودک از محیط مهد و شکل‌گیری ارتباط اولیه او دارد، در ادامه این بخش قصد داریم تا در رابطه با اصول این کار توضیح دهیم:

شروع ارتباط با لبخند و زبان بدن آرام

شاید بسیاری از مربیان مهدکودک به این موضوع آگاه نباشد اما انجام دادن حرمت هیجانی در اولین دیدار با کودک نه تنها منجر به افزایش صمیمیت نخواهد شد، بلکه ممکن است با وارد کردن احساس ترس به کودک ارتباط او با محیط را سخت‌تر کند. از این رو مربی بهتر است با لبخند، لحن آرام و زبان بدن دوستانه به کودک نزدیک شود.

صدا زدن کودک با نام مورد علاقه او

مربی بهتر است از همان اولین برخورد، کودک را با نامی که خودش و خانواده‌اش ترجیح می‌دهند خطاب کند و هنگام صحبت کردن، نام او را به شکل طبیعی به کار ببرد. این کار می‌تواند شروع ارتباط را برای کودک صمیمی‌تر کند و به او نشان دهد که مربی از همان ابتدا به او توجه دارد و می‌خواهد ارتباطی متناسب با شخصیت و شرایط او شکل دهد.

دادن فرصت پاسخگویی به کودک

به یاد داشته باشید که سرعت عمل تمامی کودکان برای جواب دادن یکسان نیست و ممکن است برخی از آن‌ها بلافاصله به سوال مربی پاسخ دهند در حالی که برخی دیگر پس از احساس راحتی با کلاس شروع به جواب دادن کنند. از این رو توصیه می‌شود تا هیچ کودکی را برای جواب دادن سریع به سوال پرسیده شده اجبار نکنید.

صحبت در رابطه با موضوعات مورد علاقه

شروع گفت‌وگو با موضوعی که برای کودک جذاب است، می‌تواند برقراری ارتباط را آسان‌تر کند. برای مثال، مربی می‌تواند درباره اسباب‌بازی همراه کودک، یک شخصیت کارتونی، بازی مورد علاقه یا وسیله‌ای که توجه او را جلب کرده است صحبت کند و از همان موضوع برای شروع تعامل استفاده کند.

توضیح اتفاقات و برنامه‌های روزمره

یکی از بهترین روش‌ها برای اینکه کودک بتواند با کلاس شما ارتباط برقرار کند، این است که در ابتدا برنامه‌های کلاسی و اتفاقاتی که قرار است در طی کلاس سپری شود را برای او توضیح دهید. انجام این کار محیط مهدکودک را برای دانش آموزان قابل پیش بینی می‌کند و نقش مهمی در کاهش استرس و اضطراب آن‌ها دارد.

طولانی نکردن زمان خداحافظی با والدین

اگر زمان خداحافظی کودک با والدین طولانی‌تر از حالت معمول گردد کودک دچار اضطراب خواهد شد. از این رو به مربیان مهد و والدین توصیه می‌شود درباره یک روال کوتاه و ثابت برای خداحافظی توافق کنند و پس از رفتن والد، مربی با آرامش کودک را به یک فعالیت آشنا یا جذاب دعوت کند.

مجبور نکردن کودک به مشارکت فوری

برخی از کودکان در دقایق ابتدایی کلاس ممکن است ترجیح دهند که ساکت بمانند و تنها محیط کلاس و فعالیت سایر دانش آموزان را مشاهده کنند. در چنین شرایطی بهتر است تا از مجبور کردن کودک به فعالیت پرهیز کنید و اجازه دهید تا او در موقعیتی بدون اجبار و به تدریج وارد فعالیت‌های کلاسی شود.

بازی چگونه به اولین ارتباط مربی و کودک کمک می‌کند؟

بازی به عنوان یکی از ساده‌ترین راه‌ها برای نزدیک شدن به کودکان شناخته می‌شود از این رو مربیان برای برقراری ارتباط بهتر می‌توانند از این روش در روز‌های ابتدایی کلاس و به ویژه برای کودکانی که دیرتر ارتباط برقرار می‌کنند، استفاده کنند. بسیاری از کودکان در برخورد اول تمایل ندارند مستقیماً با مربی صحبت کنند، اما ممکن است هنگام بازی راحت‌تر واکنش نشان دهند و به‌تدریج وارد تعامل شوند. بنابراین، مربی می‌تواند به‌جای اصرار برای گفت‌وگو، یک فعالیت ساده و متناسب با سن کودک پیشنهاد دهد و از طریق همان فعالیت ارتباط اولیه را شکل دهد.

لیست بازی‌های ساده برای شروع ارتباط با کودک

اگر قصد استفاده از بازی برای برقراری ارتباط را دارید، باید از بازی‌های شروع کنید که نیازی به توضیح پیچیده نداشته باشند. از جمله این بازی‌های می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• ساختن برج یا بلوک
• نقاشی کشیدن
• حل کردن پازل
• عروسک بازی
• بازی‌های نمایشی

نحوه برخورد مربی مهد با واکنش‌های متفاوت کودک

کودکان در اولین برخورد با مربی و محیط مهد واکنش‌های متفاوتی نشان می‌دهند؛ بنابراین مربی باید بدون قضاوت، متناسب با شرایط هر کودک با او ارتباط برقرار کند. در ادامه به بررسی این واکنش‌های متفاوت خواهیم پرداخت:

برخورد با کودک خجالتی

همانطور که انتظار می‌رود کودکان خجالتی در اولین برخورد خود تمایلی به صحبت کردن ندارند و از پیوستن به جمع کلاس خودداری می‌کنند و ممکن است ترجیح دهند مدتی محیط را از فاصله امن خود مشاهده کنند. در اولین برخود مربی مهد با کودک خجالتی توصیه می‌شود تا او را مجبور به صحبت یا مشارکت فوری نکنید و حضور آرام و پیشنهاد یک فعالیت ساده، فرصت نزدیک شدن تدریجی به محیط و سایر کودکان را فراهم کنید.

برخورد با کودک مضطرب یا گریان

گریه یا اضطراب به ویژه در روزهای اول مهدکودک و هنگام جدا شدن از والدین امری طبیعی است که در این شرایط مربی ابتدا باید احساس کودک را بپذیرد و با لحن آرام به او اطمینان دهد که درک می‌کند جدا شدن از والدین برایش سخت است؛ سپس می‌تواند با معرفی یک اسباب‌بازی، فعالیت آشنا یا بازی ساده، توجه کودک را به‌تدریج به محیط و فعالیت‌های مهد جلب کند.

برخورد با کودک بیش فعال

تحرک زیاد کودک در اولین برخورد به‌تنهایی نشانه ADHD نیست و مربی نباید بر اساس رفتارهای یک روز، کودک را با چنین برچسبی توصیف کند. از این رو بهتر است مربی رفتار کودک را در موقعیت‌های مختلف مشاهده کند و در صورت نیاز، فعالیت‌های کوتاه، حرکتی و قابل پیش‌بینی را در اختیار او قرار دهد تا بتواند علاوه بر مدیریت رفتار کودک بیش فعال، انرژی خود را در مسیر مناسب‌تری صرف کند و فرصت بیشتری برای مشارکت در فعالیت‌های مهد داشته باشد.

به نقل از kidshealth.org

هنگامی که مشکلاتی مانند گاز گرفتن پیش می‌آید، بهترین راهکار این است که والدین و معلم با هم بنشینند و درباره این مسئله گفتگو کنند. اگر فرزندتان مشکلات رفتاری جدی دارد، با پزشک خود مشورت کنید؛ پزشک می‌تواند با فرزندتان کار کند و ممکن است شما را به یک روان‌شناس ارجاع دهد.

برخورد با کودک دارای مشکلات بینایی یا شنوایی

اگر کودک در زمینه شنوایی یا بینایی نیازهای خاصی داشته باشد، مربی باید از همان ابتدا شرایط کلاس و شیوه ارتباط خود را طوری تنظیم کند که کودک بتواند به‌راحتی در فعالیت‌ها حضور داشته باشد. بهتر است این تغییرات بر اساس شناخت نیازهای کودک و با هماهنگی والدین و متخصصان انجام شود تا ابزار، جایگاه کودک در کلاس و روش ارتباطی مناسب برای او در نظر گرفته شود.

اشتباهات رایج مربی مهد در برخورد با کودک

اولین برخورد مربی مهد با کودک باید به شیوه‌ای باشد که میزان استرس را در کودک کاهش دهد و منجر به احساس آرامش در او گردد. از جمله اشباهات رایجی که می‌تواند ممکن است منجر به عدم اعتماد کودک به فضای کلاس شود، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

اولین برخورد مربی مهد با کودک می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری یک رابطه امن و مثبت میان کودک، مربی و محیط مهدکودک باشد. مربی با شناخت اولیه کودک، فراهم کردن محیطی آرام، توجه به تفاوت‌های فردی و پرهیز از اجبار و قضاوت، می‌تواند به کودک کمک کند تا با آرامش بیشتری با شرایط جدید سازگار شود و به‌تدریج وارد فعالیت‌ها و ارتباط با دیگران شود. در نهایت، صبر و توجه به نیازهای هر کودک مهم‌ترین اصل برای ایجاد یک تجربه مثبت از نخستین روزهای حضور در مهدکودک است.

سوالات متداول