مهارت های زندگی برای کودکان؛ 12 مهارت واجب برای کودک

مهارت های زندگی برای کودکان، برای توصیف نمودن مهارت‌هایی است که می‌تواند برای خودکفایی، بقا و بهره‌وری از زندگی روزمره موثر گردد. در صورتی که کودکی با این مهارت‌ها آشنا نشود، قادر نخواهد بود تا مستقل عمل نماید؛ بنابراین در مراقبت از خود از نظر اجتماعی، عاطفی و مالی با مشکل مواجه خواهد شد. مثلا یک مربی مهد کودک حرفه ای که دوره مربیگری مهدکودک را گذرانده است، می تواند کودک را با بعضی از این مهارت ها آشنا کند.

بنابراین، بهتر است یادگیری مهارت های زندگی را به کودکان از سن کم آغاز نموده تا در زمان زیادی که دارند بتوانند این مهارت‌ها را تمرین کنند. در ادامه مقاله با ما همراه باشید تا شما را برخی از مهارت‌هایی که باید از سنین کم به کودکان خود آموزش دهید؛ آشنا کنیم.

ضرورت آموزش مهارت های زندگی برای کودکان

بیشتر افراد تصور می‌کنند که پیشرفت کودکان آن‌ها به میزان هوش بستگی دارد، در حالی که این تصور کاملاً اشتباه است. به همین دلیل آموزش مهارت‌های زندگی برای کودکان مورد توجه قرار نگرفته است. بهتر است بدانید که کودک در هر دوره‌ای از زندگی خود به یادگیری و آموزش نیاز دارد. با توجه به این که در دنیای امروز شرایط پیرامون هر لحظه در حال تغییر است، باید بر روی آموزش مهارت‌های زندگی برای کودکان تمرکز نماییم. در این مسیر استفاده از فیلم‌هایی برای آموزش مهارت‌های زندگی می‌تواند ابزار مؤثری باشد تا کودکان مفاهیم مهم مانند همدلی، حل مسئله، مدیریت هیجانات و همکاری با دیگران را در قالب داستان و تجربه تصویری بیاموزند.

در نهایت، کودک علاوه بر هوش خود با کسب این آموزش‌ها است که می‌تواند در بزرگسالی موفقیت‌هایی را تجربه نماید. به‌طورکلی، عوامل زیادی از جمله باورها، رفتارهای ناسالم اطرافیان، احساسات و عوامل مختلف زیادی در بزرگسالی، بر روی زندگی کودکان تاثیر می‌گذارند؛ بنابراین، برای برخورداری از یک زندگی شاد و پر از موفقیت، باید این مهارت‌ها را در موقعیت‌های طبیعی به کودکان خود آموزش دهیم.

12 نوع از مهارت های زندگی برای کودکان

یادگیری مهارت های زندگی برای کودکان، دارای اهمیت زیادی است. همان‌طور که دوره مربیگری مهد کودک، نیاز به آموزش دارد؛ یادگیری مهارت‌ها به کودکان هم نیاز به دوره و آموزش دارد. مطالعات نشان داده است که آموزش این مهارت‌ها یکی از راه‌ها برای موفقیت در مدرسه و جامعه است. انواع مهارت های حیاتی برای کودکان که باید فرا بگیرند عبارت‌اند از:

1. تمرکز و خود کنترلی:

یکی از مهم‌ترین مهارت های کودکان در زندگی پر استرس که باید به آن‌ها آموزش داده شود؛ تمرکز و خود کنترلی است. مطالعات نشان داده است، کودکانی که این مهارت را بیشتر از تجربیات و تمرینات آموزشی یاد می‌گیرند، پیشرفت تحصیلی بهتری داشته و در بزرگسالی سلامت و رفاه اقتصادی بهتری را تجربه می‌کنند.

تمرکز و خود کنترلی شامل موارد زیر است:

• مهارت های عملکرد اجرایی: از جمله توجه (تمرکز)
• به خاطر سپردن: چیزهایی را آموزش دهیم که کودکان بتوانند از این اطلاعات استفاده کنند (حافظه کاری)
• انعطاف پذیری در فکر: به کودکان خود فکر کردن را بیاموزیم تا بتوانند در تغییر شرایط زندگی، به طور خودکار پاسخ دهند. (انعطاف پذیری شناختی)
• مقاومت در برابر پاسخ خودکار: تا بتوانند قبل از این‌که برای فکر کردن اقدام کنند؛ پاسخ مناسب‌تری را انتخاب نمایند (کنترل بازدارنده)

2. مراقبت از نظر جسمی:

یکی دیگر از مهارت های موردنیاز برای کودکان، این است که به آن‌ها آموزش دهیم به کودکان که چگونه به نیازهای فیزیکی خود مانند حمام کردن، لباس پوشیدن و مسواک زدن رسیدگی کنند. این مهارت‌ها به آن‌ها کمک نموده تا با افزایش سن، سالم و مستقل بمانند. ورزش کردن را به هیچ وجه فراموش نکنید. کودک را با ورزش و نشاطی که در ورزش هست آشنا کنید. اینگونه آنها همواره برای یافتن شادکامی با احتمال بسیار بیشتری به دنبال ورزش خواهد رفت.

3. مدیریت پول:

مدیریت پول، یکی از مهم‌ترین مهارت های زندگی برای کودکان است که باید در سنین پایین آموزش ببینند تا بتوانند در مهارت‌های پولساز کسب موفقیت داشته باشند. شما می‌توانید با دادن پول به فرزندان خود به آن‌ها در مدیریت کمک نمایید. همچنین بهتر است با فرزندان خود در مورد کارت‌های اعتباری و وام‌ها صحبت کنید و توضیح دهید که اگر مراقب نباشند چگونه می‌توانند با مشکل مواجه شوند. با استفاده از این کارها، می‌توانید به کودکان خود مدیریت مالی را آموزش داده و آن‌ها نحوه پس‌انداز کردن و عاقلانه خرج کردن را یاد بگیرند.

4. حل کردن مشکلات در زندگی روزمره:

یکی دیگر از مهارت های زندگی برای کودکان، نحوه برخورد با مشکلات پیش آمده در زندگی روزمره مانند اذیت شدن و گم شدن است. کودکان، همچنین باید مهارت های پیچیده‌تری را آموزش ببینند تا بدانند در موقعیت‌های دشوار در محل کار، خانه و مدرسه چگونه بدون اضطراب برخورد نمایند.

5. برقرار کردن ارتباط:

یکی دیگر از مهارت های زندگی برای کودکان یادگیری نحوه بیان و ارتباط برقرار کردن با دیگران است. هم‌چنین کودکان باید یاد بگیرند که چگونه با دقت گوش دهند و با افرادی که سعی می‌کنند مشکلات عاطفی و یا سایر مشکلات زندگی خود را برای آن‌ها بازگو می‌کنند چگونه همدل شوند. شما می‌توانید با صحبت کردن با او در مورد تجربیات روزمره خود و گوش دادن با دقت زمانی که آن‌ها می‌خواهند صحبت کنند، به رشد مهارت های ارتباطی کمک کنید. همچنین می‌توانید آن‌ها را به خواندن کتاب تشویق نمایید، زیرا این کار به بهبود دایره لغات و درک آن‌ها از موقعیت‌های مختلف زندگی کمک می‌کند.

6. آموزش تفکر انتقادی:

آموزش تفکر انتقادی، یکی از مهارت های کودکان برای زندگی است که پرورش آن‌ها باعث می‌شود کودکان ذهن بازتری داشته و به راحتی تحت تاثیر نظرات دیگران قرار نگیرند. این آموزش شامل توانایی پرسیدن، تجزیه و تحلیل اطلاعات و گرفتن تصمیمات آگاهانه است. شما می‌توانید کودکان خود را به سوال پرسیدن تشویق کنید و هم‌چنین به آن‌ها فرصت دهید تا بتوانند در مورد دیدگاه‌ها و مسائل مختلف بحث کنند. شما با این کار می‌توانید توانایی و رشد تفکر انتقادی را در کودکان خود افزایش دهید.

به نقل از twinkl.ie :

کودکان باید هر چه زودتر توانایی تفکر انتقادی را پرورش دهند تا ذهن آنها باز باشد و به راحتی تحت تأثیر نظرات دیگران قرار نگیرند. این شامل توانایی پرسیدن، تجزیه و تحلیل اطلاعات و اتخاذ تصمیمات آگاهانه بر اساس یافته های آنها می شود.

شما می توانید با تشویق فرزندتان به پرسیدن سوال و دادن فرصتی برای بحث در مورد دیدگاه های مختلف، به رشد مهارت های تفکر انتقادی کمک کنید. همچنین می توانید مقالات خبری و سایر منابع اطلاعاتی را به آنها معرفی کنید تا بتوانند نحوه تجزیه و تحلیل داده ها را برای خود بیاموزند.

8. حفظ کردن روابط خوب:

به کودکان خود باید حفظ روابط سالم را آموزش دهید؛ و با آموزش مواردی مانند احترام به دیگران، نحوه مهربانی، بخشیدن و برقراری ارتباط موثر با افرادی که برایشان اهمیت دارد، می‌توانند حفظ روابط خوب را یاد بگیرند. هم‌چنین، شما می‌توانید با صحبت کردن در مورد انواع مختلف روابط دوستانه، عاشقانه و خانوادگی به فرزندان خود کمک کنید تا نحوه برقراری ارتباط سالم را یاد بگیرند.

7. نظم:
یکی دیگر از مهم‌ترین مهارت‌های زندگی برای کودکان آموزش نظم است. شما با استفاده از این کار، می‌توانید به آن‌ها یاد دهید که چگونه در آینده و با افزایش سن کنترل بیشتری بر روی زندگی خود داشته باشند؛ مثلا می‌توانید با تشویق فرزند خود برای نظم داشتن و پیگیری کارهای مدرسه، به او سازماندهی کردن را بیاموزید.

9. مقابله با استرس:

مقابله با استرس یکی دیگر از مهارت های کودکان برای زندگی است؛ که همه کودکان باید آن را بیاموزند. با توجه به این که در جامعه امروزی، استرس یکی از مشکلات رایج در جامعه است. باید به آن‌ها آموزش دهید که چگونه با موقعیت‌های استرس‌زا، مانند رد شدن در امتحان یا درگیری در مدرسه، کنار بیایند. شما می‌توانید با آموزش تکنیک‌های مختلف آرامش، مانند تنفس عمیق یا مدیتیشن، رژیم غذایی سالم و ورزش به کودکان خود کمک نمایید تا یاد بگیرند چگونه با استرس مقابله کنند.

10. ایمن ماندن:

یکی دیگر از مهارت های زندگی برای کودکان که دارای اهمیت زیادی است، آموزش ایمنی از نظر جسمی و عاطفی است. شما می‌توانید با آموزش نحوه محافظت از خود در برابر غریبه‌ها، اجتناب از موقعیت‌های خطرناک و نه گفتن به مواد مخدر یا الکل به ایمن ماندن کودکان خود کمک کنید. هم‌چنین، با صحبت کردن در مورد اقدامات احتیاطی مختلف، مانند بیرون عدم بیرون رفتن در شب به تنهای و مواردی در مورد نا امنی به کودکان خود کمک کنید تا یاد بگیرد که چگونه ایمن بمانند.

11. مهارت خودآگاهی:

آموزش مهارت خودآگاهی که به معنی شناخت ویژگی‌ها و خصوصیات فرد است؛ اهمیت زیادی دارد. این مورد از ویژگی افراد کاریزماتیک نیز است، پس یادگیری این مهارت، می‌تواند به فرد کمک نماید تا نقاط قوت و ضعف خود را شناخته و تصمیم آگاهانه‌تری بگیرد و به یک فرد تاثیر گذار و کاریزماتیک تبدیل شود. خودآگاهی از آن جهت مهم است که کودک یاد می‌گیرد احساسات خود را به خوبی کنترل نماید و دچار مشکل نشود. همچنین خودآگاهی نقش زیادی در افزایش اعتماد به نفس کودک دارد.

12. نحوه برخورد با شکست:

یادگیری نحوه کنار آمدن با شکست‌های زندگی، یکی از مفیدترین مهارت های زندگی برای کودکان است. آن‌ها باید بدانند که از اشتباه کردن و شکست خوردن خود نا امید نشده و از ادامه کار دلسرد نشوند. این موضوع به آن‌ها کمک می‌کند تا انگیزه خود را حفظ کنند و در دوران‌های سخت زندگی‌شان را چه در مدرسه و چه در محل کار، بدون سختی پشت سر بگذارند.

شما می‌توانید با صحبت کردن با فرزندان خود در مورد انواع مختلف شکست مانند شکست تحصیلی، اجتماعی و شغلی نحوه برخورد با شکست را به آن‌ها آموزش دهید. همچنین می‌توانید آن‌ها را تشویق کنید تا اهداف واقع‌بینانه‌ای برای خود تعیین نمایند و چالش‌هایی را انجام دهند که به آن‌ها در بهبود مهارت‌هایشان کمک می‌کند.

روش‌های آموزش مهارت‌های زندگی به کودکان

آموزش دادن مهارت‌های زندگی برای کودکان، یکی از مهم‌ترین مسائل در تربیت و پرورش کودکان است. آموزش مهارت های زندگی به کودکان با روش‌های مختلفی صورت می‌گیرد. در ادامه به بررسی برخی از مهم‌ترین روش‌های آموزشی مهارت های زندگی به کودکان می‌پردازیم:

استفاده از فناوری:

استفاده از ابزارهای فناوری یکی از بهترین روش‌ها برای آموزش مهارت های زندگی برای کودکان است. در این آموزش، از ابزارهای مختلفی مانند بازی‌های آنلاین و برنامه‌های آموزشی انفرادی استفاده می‌شود. این ابزارها می‌توانند به کودکان در یادگیری مهارت های زندگی کمک نمایند.

یادگیری از طریق مثال گیری:

در این روش از آموزش مهارت های زندگی برای کودکان، می‌توان از مدل‌های مثبت و هم‌چنین، نمونه‌گیری از رفتارهای سازنده به وسیله مربیان و والدین برای آموزش دادن انواع مهارت‌های اجتماعی و حل مسئله استفاده نمود.

آموزش از طریق فعالیت‌ها و بازی‌های خلاقانه:

با استفاده از بازی‌های آموزشی گروهی و فعالیت‌هایی مانند فعالیت‌های هنری و رقابت‌های ساختارمند می‌توانید به طور غیر مستقیم مهارت‌های زندگی را برای کودکان خود آموزش دهید.

مهم‌ترین نکات قبل از شروع آموزش مهارت های زندگی برای کودکان

قبل از اینکه بخواهید آموزش مهارت های زندگی برای کودکان را آغاز نمایید بهتر است نکات زیر را در نظر بگیرید:

• قبل از شروع به آموزش مهارت‌ها، مطمئن شوید که کودک شما دارای توانایی جسمی و بلوغ لازم برای انجام دادن مهارت‌های جدید را داشته و می‌تواند آن‌ها را دریافت کند؛ زیرا گاهی نیاز است به جای آموزش مهارت های پیچیده‌تر به کودک، مهارت های اساسی را در اختیار آن‌ها قرار دهید.
• بهتر است بدانید که کودکانی که دارای هوش و تمرکز بالایی هستند، یادگیری بالاتری دارند. به همین دلیل، حتما در زمان آموزش دادن به محیط و زمان توجه کنید. برای مثال، زمانی که کودک شما خواب آلود بوده و یا نیاز به غذا دارد، از انجام آموزش خودداری گردد.
• به کودکان خود فرصتی دهید تا مهارت هایی را که به آن‌ها آموزش داده‌اید تمرین نمایند. برای اینکه کودکان مهارت های آموزش داده شده را به حافظه سپرده و درک کنند، نیاز به تکرار و تمرین زیادی دارند. حتی گاهی اوقات لازم است، مهارت های آموزش داده شده را دوباره تکرار کنید.
• یکی دیگر از بهترین راه‌ها برای افزایش یادگیری کودکان، تشویق کردن آن‌ها است. مخصوصا در مراحل اولیه یادگیری، تشویق بسیار مهم بوده و باعث مشتاق شدن کودک می‌شود.
• در صورتی که فرزند شما، فعالیت خود را به درستی انجام نداده است، او را هرگز سرزنش نکنید؛ و به جای آن، به او بگویید که کارتان را به اشتباه انجام داده‌اید؛ و با استفاده از کلمات و حرکات به او کمک کنید تا فعالیت خود را به درستی انجام دهد.

جمع‌بندی

آموزش مهارت های زندگی برای کودکان، به آن‌ها کمک می‌کند در تا بزرگسالی استقلال داشته باشند. با توجه به این که آموزش مهارت‌ها به کودکان خود نیازمند صبر و اشتیاق است؛ اما بهتر است بدانید که نتیجه حاصل شده می‌تواند موفقیت فرزند شما را در تمام مراحل زندگی فراهم کند.

زمانی که کودک شما یاد می‌گیرد وظایف و تکالیف را انجام دهد، در انجام کارها مسئولیت بر عهده بگیرد و عزت نفس بیشتری پیدا نماید، در این صورت می‌تواند در بزرگسالی، با انتخاب‌های آگاهانه و تصمیمات درست، با مشکلات و چالش‌های ایجاد شده در زندگی مقابله نماید. همانطور که گفتیم مربی مهد کودک یکی از افرادی است که باید توانایی آموزش مهارت های زندگی به کودکان را داشته باشد. این مسئله میتواند افزایش حقوق مربی مهد کودک را به دنبال داشته باشد.

سوالات متداول

نقش والدین در آموزش مهارت‌های زندگی برای کودکان چیست؟

با توجه به این که یادگیری مهارت‌های زندگی برای کودکان از خانه شروع می‌گردد، بنابراین پدر و مادرها در ابتدا باید این مهارت‌ها را آموزش ببینند و سپس نسبت به سن کودکان خود، به آن‌ها آموزش دهند.

مهارت های زندگی برای کودکان  شامل چه مواردی است؟

مهارت‌های زندگی برای کودکان شامل موارد مختلفی مانند نظم، مدیریت استرس، همدلی، تفکر خلاق و انتقادی، مدیریت روابط، هدف‌گذاری موثر، حل مسئله و غیره است.

آموزش مهارت‌های زندگی برای کودکان چه اهمیتی دارد؟

توجه به یادگیری مهارت های زندگی کودکان اهمیت زیادی دارد زیرا آموزش مهارت‌های زندگی برای کودکان، علاوه بر ایجاد روابط سازنده با سایر افراد می‌تواند باعث پیشرفت شخصی و اجتماعی آن‌ها گردد.