آموزش به کودکان اوتیسم و یا کودکانی که با هر نوع اختلال مواجه هستند، باید با در نظر داشتن شرایط این افراد و رعایت برخی نکات صورت بگیرد. انواع مختلفی از اختلالات رشدی مانند اختلال طیف اوتیسم، ADHD و اختلالات یادگیری وجود دارد که در نتیجه آن با هر کودک به طور متفاوتی رفتار میشود و در این مسیر ارائه راهنمایی مناسب برای آموزش کودک اهمیت پیدا میکند.
نحوه آموزش به کودکان اوتیسم
با توجه به اینکه کودکان اوتیسم دارای نیازهای متفاوت و منحصربهفرد خود برای یادگیری هستند، نمیتوانند با سبکهای متداول آموزشی، ارتباط برقرار کنند. به همین دلیل در این مقاله نکات کلیدی برای حمایت و روشهای آموزش به کودکان اوتیسم به تفصیل توضیح داده خواهد شد تا به واسطه این نکات و مراحل، روند آموزشی صورت گیرد.
تقاشی و تصویرسازی بچه های اوتیسم
گفتگوی کمیک ابزاری است که به تبادل اطلاعات و ارتباط با کودکان مبتلا به اوتیسم با به تصویر کشیدن مکالمات مداوم با استفاده از نقاشیها و رنگهای ساده میپردازد. اختلال اوتیسم به گونهای بوده که فرد را به لحاظ قوت حافظه برای نگهداری تصاویر قدرتمند میسازد. چنین مسئلهای به منظور آموزش نقاشی به کودکان، مزایای بسیاری را برای آموزش دهندگان فراهم میآورد.
استفاده از کتابهای آموزشی که محوریت رنگآمیزی دارند، به کارگیری تصاویر آماده برای توضیح کلمات و هر گونه مولفه بصری دیگر، میتواند به نحوه متفاوتی روی یادگیری کودکان اوتیسم تاثیر داشته باشد. توجه داشته باشید که تصویر میتواند کودکان مبتلا به اوتیسم را نسبت به یادگیری آرام کرده و اضطراب آنها را برطرف کند. به همین خاطر انتخاب تصاویر اهمیت ویژهای خواهد داشت.پ
استفاده از کلمات کوتاه و مشخص برای آموزش کودکان اوتیسم
کودکان مبتلا به ASD یا همان اختلال طیف اوتیسم، ممکن است در صورت برخورد با توضیح طولانی یا دستورات بیشازحد به طور همزمان، دچار سردرگمی شوند. به کارگیری هر حرف اضافی میتواند محتوای اصلی را برای کودک مبتلا به اوتیسم کمرنگ کند. به گونهای که اغلب کلمات اضافی سبب درگیری ذهن کودکان اوتیسم میشود.
به عنوان مثال استفاده غیرضروری از عبارات “لطفا این کار را انجام بده” در حالی که میتوان کوتاهتر چنین درخواستی را داشت، سبب حواسپرتی کودک به کلماتی چون لطفا و فراموشی کار اصلی میشود. از این رو لازم است دستورالعملهای خود را در برخورد با دیرآموزی در کودکان و اوتیسم کوتاه و مختصر نگه داشته و آنها را به زبانی قابل فهم بیان کنید.
تحسین رفتار مطلوب در آموزش بچه های اوتیسم
کودکان اوتیسم ممکن است در درک اهداف دیگران مشکل داشته باشند. بنابراین، به جای هشدار دادن در مورد کارهایی که نباید انجام دهد، بهتر است که وقتی کسی کاری را انجام میدهد که شما میخواهید، مستقیماً تمجید کنید. در این حالت به کودک چنین خبر میدهید که اگر بتواند کاری را به خوبی پیش ببرد یا سخت کار کند، هر چقدر هم که کوچک باشد، از صمیم قلب از او تمجید خواهید کرد.
با تمجید مکرر رفتار خوب، کودک تحت تأثیر قرار میگیرد و این رفتارها برای او عینیت مییابد. در نتیجه برای آموزش به کودکان اوتیسم میتوان از آموزشهای غیرمستقیم و همراه با واسطه هم بهره گرفت. آموزش همراه با واسطه همان نمایش رفتار شما نسبت به عملکرد دیگران است.
عدم سرزنش و استفاده از کلمات منفی در آموزش کودکان اوتیسم
هنگام تعامل با کودک اوتیسم، باید مراقب باشید در حال توضیح چیزی عصبانی نشوید. وقتی والدین و اعضای خانواده احساساتی میشوند، ممکن است نتوانند مقاصد خود را بیان کنند. همچنین در نظر داشته باشید که از عبارات منفی استفاده نکنید. در نتیجه زمانی که میخواهید چیزی را منتقل کنید، فقط نگویید «این کار را نمیکنم»، سعی کنید آنچه را که میخواهید به طور مثبت و مختصر بیان کنید.
به جای استفاده از کلمات منفی، سعی کنید بگویید «من میخواهم این کار را انجام دهی» یا «بیا این کار را انجام دهیم». به کارگیری فعلهای منفی تنها باعث سردرگمی کودکان اوتیسم میشود. آنها درکی از لزوم به کارگیری این سبک افعال ندارند. به همین خاطر بهتر است منظور خود را بدون بیان عبارات گنگ انتقال دهید.
ارائه توضیح در صورت تغییر برنامه آموزش کودک اوتیسم
یکی از ویژگیهای کودکان اوتیسم این است که در دریافت تغییرات ناگهانی خوب نیستند. رویدادهای غیرمعمول و تغییرات برنامه میتواند برای کودکان مبتلا به ASD بسیار نگران کننده باشد. در صورت مواجه شدن با تغییرات، حتماً از قبل با کشیدن تصویر یا نشان دادن، آنها را توضیح دهید. توانایی درک و در نظر گرفتن این نکات میتواند به کاهش وحشت کمک کند.
آموزش به کودکان اوتیسم با لحاظ حساسیتها
اغلب کودکان اوتیسم دارای حساسیتهای حسی هستند. به گونهای که ممکن است متوجه شوید که صداها، فعالیتها یا مکانهای خاصی را دوست ندارند و این موضوع دوست داشتن، دوست نداشتن یا خودخواهی ساده نباشد! اگر حساسیت حسی علت اصلی بروز رفتارهای خاص باشد، سرزنش یا زورگویی مشکل را حل نخواهد کرد.
از این رو اگر به صدا حساس هستند، حتما شرایط صوتی محیط را در حالت مطلوب تعریف کنید. لجبازی و یا تلاش برای رفع حساسیت، به هیچ عنوان توصیه نمیشود و نمیتواند نتیجه دلخواه را حاصل کند. به همین خاطر نیاز است مدارا در پیش گرفته شود.
به نقل از وبسایت www.autismspeaks.org
- آرام و مثبت باشید. با احوالپرسی و درگیرکردن محترمانه دانش آموز مبتلا به اوتیسم، رفتار مناسب را برای دانش آموز مبتلا به اوتیسم و همچنین سایر دانش آموزان الگوبرداری کنید.
- از ویژگیهای اوتیسم و استراتژیهای کلی آگاه باشید – برای یادآوریهای مرجع سریع از منابع موجود در مجموعه ابزار جامعه مدرسه استفاده کنید.
- از برگه اطلاعات «درباره من» برای دانستن حقایق مرتبط در مورد علایق، ترس ها، نیازها و غیره هر دانش آموز خاص استفاده کنید.
- سوالات خاصی در مورد ایمنی و تکانشگری بپرسید. اگر برگه ای دریافت نکرده اید، از تیم مدرسه بپرسید که آیا برگه اطلاعاتی «درباره من» برای هر دانش آموز مبتلا به اوتیسم در کلاس شما موجود است یا خیر.
- محیطی دلپذیر را ترویج دهید و فرصت هایی را برای دانش آموز خود (و دیگران!) فراهم کنید تا جامعه را توسعه دهند
با توجه به تمامی مواردی که گفته شد، میتوان چنین دریافت که اگر با کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم به شیوهای خلاقانه رفتار کنید، احتمال وحشت آنها کمتر خواهد بود و زندگی مشترک آنها با خانوادههایشان بسیار آسانتر میشود. طبیعتا دستیابی به الگوی زندگی مدتی طول میکشد و مشکلات زیادی پیش خواهد آمد، اما مشکلات کم کم حل میشوند. در نتیجه تسلیم نشوید، با پزشک مشورت کنید و برای عملکرد بهتر خود حتما از افراد متخصص مشاوره بگیرید.
هنگام برخورد با کودکان دارای ناتوانیهای رشدی، درک ویژگیهای آنها مهم است. ناتوانیهای رشدی به دلیل نحوه عملکرد مغز بروز پیدا میکند و زمانی تشخیص داده میشود که علائم آنقدر قوی باشد که در یادگیری و زندگی اجتماعی اختلال ایجاد کند. در این شرایط میتوان از آموزشهای تخصصی در آموزشگاهها بهره گرفت. آموزشگاه سلامت اول با هدف کمک، در این زمینه نتایج مطلوبی را حاصل نموده و میتواند انتخاب خوبی جهت آموزش به کودکان اوتیسم باشد.









