بازار کار سالمند یاری | بررسی درآمد فارغ‌التحصیلان دوره سالمندیاری

جهان در آستانه یک تحول بزرگ جمعیتی قرار گرفته است. افزایش امید به زندگی و کاهش نرخ زاد و ولد، پدیده پیری جمعیت را به یک واقعیت غیرقابل انکار تبدیل کرده است. بر اساس گزارش‌های سازمان ملل و آمارهای داخلی، این روند نه تنها مختص کشورهای توسعه‌یافته است، بلکه ایران نیز با شتابی نگران‌کننده به سمت آن در حرکت است. این تحول، در کنار چالش‌های اجتماعی و اقتصادی، فرصت‌های شغلی بی‌سابقه‌ای را در حوزه سالمندیاری و مراقبت‌های تخصصی ایجاد کرده است.

این مقاله، با تکیه بر آمار و مقالات معتبر، به بررسی جامع بازار کار سالمند یاری و سطح درآمد فارغ‌التحصیلان دوره‌های سالمندیاری در ایران و خارج از کشور می‌پردازد و نقش حیاتی مراکز آموزشی معتبری چون دوره سالمندیاری آکادمی سلامت اول را در تأمین نیروی متخصص این حرفه مهم تشریح می‌کند.

جهان در سراشیبی پیری: ضرورت توجه به سالمندیاری

بحران پیری جمعیت، دیگر یک پیش‌بینی نیست، بلکه یک واقعیت دموگرافیک است.

وضعیت جهانی: سازمان ملل متحد پیش‌بینی می‌کند که نسبت جمعیت سالمند جهان (۶۵ ساله و بیشتر) تا سال ۲۰۵۰ به بیش از دو برابر سال ۲۰۲۰ خواهد رسید و بسیاری از کشورها را وارد مرحله “فوق سالمند” (بیش از ۲۰٪ جمعیت بالای ۶۵ سال) خواهد کرد. قاره‌هایی مانند اروپا، با کشورهایی چون ایتالیا و آلمان، از پیرترین مناطق جهان هستند و نیاز مبرمی به خدمات مراقبتی دارند.

وضعیت ایران: متأسفانه، ایران نیز با سرعت به سمت بحران پیری می‌رود. در حال حاضر، حدود ۱۲٪ جمعیت ایران سالمند هستند (بیش از ۹ میلیون نفر)، و پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد که این رقم تا سال ۱۴۳۰ به ۳۲٪ افزایش خواهد یافت و ایران را به یکی از ۱۰ کشور پیر دنیا تبدیل خواهد کرد. این آمار، تقاضا برای خدمات سالمندیاری را از یک انتخاب به یک ضرورت ملی ارتقا داده است.

در چنین شرایطی، نگهداری و مراقبت از سالمندان از سوی خانواده‌ها به تنهایی ممکن نیست، به ویژه با توجه به افزایش اشتغال زنان، کوچک شدن خانوارها و آمار بالای زندگی تنهایی سالمندان (طبق گزارش رئیس سازمان بهزیستی کشور، حدود ۶۰٪ سالمندان ایران تنها زندگی می‌کنند). این عوامل، تقاضا برای نیروی متخصص و آموزش‌دیده سالمندیاری را به طور انفجاری افزایش داده است.

در سایت who می‌خوانیم:

محیط‌های فیزیکی و اجتماعی حمایتی همچنین افراد را قادر می‌سازد تا علیرغم از دست دادن ظرفیت، آنچه را که برایشان مهم است انجام دهند. در دسترس بودن ساختمان‌ها و حمل و نقل عمومی ایمن و در دسترس، و مکان‌هایی که به راحتی می‌توان در آنها قدم زد، نمونه‌هایی از محیط‌های حمایتی هستند

بازار کار سالمند یاری: فرصت‌های شغلی در داخل کشور

دارندگان مدرک معتبر سالمندیاری، با کسب صلاحیت علمی و عملی لازم، از فرصت‌های شغلی متنوع و رو به رشدی در بازار کار ایران برخوردار خواهند بود:

تنوع فرصت‌های شغلی در ایران

فارغ‌التحصیلان می‌توانند در محیط‌های مختلفی به ارائه خدمات تخصصی بپردازند:

مراقبت در منزل فرصت اوا بازار کار سالمند یاری: بیشترین تقاضا مربوط به مراقبت از سالمند در منزل است، که شامل خدمات پایه‌ای تا تخصصی می‌شود. این شغل انعطاف‌پذیری بالایی دارد و سالمندیار می‌تواند به صورت پاره‌وقت یا تمام‌وقت مشغول به کار شود.

مراکز درمانی و توانبخشی: استخدام در بیمارستان‌ها، مراکز توانبخشی، و کلینیک‌های تخصصی سالمندان به عنوان دستیار مراقبتی و کمک‌بهیار.

مراکز مراقبتی و سرای سالمندان: اشتغال در آسایشگاه‌ها و خانه‌های سالمندان که نیازمند تیم‌های مراقبتی مجرب ۲۴ ساعته هستند یکی از بازار کار سالمند یاری به شمار می‌آید.

استخدام در شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات پرستاری در منزل: این شرکت‌ها به صورت رسمی خدمات مراقبتی را به خانواده‌ها ارائه می‌دهند و تضمین شغلی مناسبی برای فارغ‌التحصیلان محسوب می‌شوند.

سطح درآمد و آینده شغلی در ایران

درآمد در حوزه سالمندیاری در ایران به عوامل متعددی از جمله سطح مهارت، نوع خدمات (پایه، تخصصی، ۲۴ ساعته)، و محل کار (منزل یا مرکز) بستگی دارد.

متوسط درآمد: بر اساس آمارهای موجود، درآمد یک سالمندیار حرفه‌ای در ایران معمولاً در سطحی بالاتر از حداقل حقوق و دستمزد قرار می‌گیرد و با توجه به نوع خدمات می‌تواند بین ۵ تا ۶۰ میلیون تومان در ماه متغیر باشد.

• خدمات پایه‌ای (همراهی و امور روزمره): معمولاً در بازه ۱۰ تا ۱۵ میلیون تومان.
• خدمات تخصصی‌تر (مراقبت پزشکی و مدیریت داروها): می‌تواند در بازه ۲۰ تا ۳۵ میلیون تومان.
• مراقبت ویژه (۲۴ ساعته و توانبخشی پیشرفته): تا ۴۰ الی ۶۰ میلیون تومان نیز تخمین زده می‌شود.

با توجه به اینکه جمعیت سالمندان تا ۲۰ سال آینده در ایران به حدود ۳۰٪ خواهد رسید، پیش‌بینی می‌شود که تقاضا برای این حرفه و به تبع آن درآمد و امنیت شغلی سالمندیاران رشد قابل توجهی داشته باشد. این حوزه به عنوان بخشی از “اقتصاد نقره‌ای” یا مشاغل پیرامون سالمندی، سریع‌ترین و ارزان‌ترین راه برای اشتغال در آینده نزدیک قلمداد می‌شود.

بازار کار و درآمد بین‌المللی: فرصتی برای مهاجرت شغلی

نیاز به مراقبین حرفه‌ای در کشورهای توسعه‌یافته به دلیل روند پیری جمعیت به یک بحران نیروی کار تبدیل شده است. این امر، فرصتی استثنایی برای فارغ‌التحصیلان ایرانی فراهم کرده تا با کسب مدرک معتبر، مسیر مهاجرت شغلی خود را هموار سازند.

وضعیت بازار کار در کشورهای توسعه‌یافته

کشورهای اروپایی، آمریکای شمالی و استرالیا با کمبود شدید پرستار و دستیار مراقبتی (که نقش‌هایی مشابه سالمندیار آموزش‌دیده دارند) مواجه هستند. این کشورها از طریق برنامه‌های کاری و آموزشی مانند آوسبیلدونگ در آلمان یا سیستم‌های مهاجرتی امتیازدهی، به جذب نیروی کار ماهر در این زمینه اقدام می‌کنند.

تقاضای فزاینده: کشورهایی مانند آلمان (با ۲۴٪ جمعیت سالمند)، ژاپن (با ۳۰٪ جمعیت سالمند)، و کشورهای اسکاندیناوی، به شدت به خدمات نگهداری از سالمند نیاز دارند.

سطح درآمد در خارج از کشور

درآمد پرستاران و دستیاران مراقبتی سالمند در کشورهای توسعه‌یافته بسیار بالا و رقابتی است. در حالی که اعداد زیر بیشتر مربوط به پرستاران رسمی (RN) هستند، دستیاران مراقبتی نیز از درآمدی مناسب و امنیت شغلی بالا برخوردارند که به دلیل نیاز مبرم بازار کار، همواره در حال رشد است.

سوالات متداول